Jakie są rodzaje spółek i czym się różnią?

Spółki handlowe to słowo klucz, który określa wszelkie formy współpracy między dwoma lub więcej podmiotami, która ma cel zarobkowy. Choć brzmi to zagadkowo, a prawdziwa definicja z Kodeksu prawa handlowego jest bardzo zawiła, to cały koncept jest bardzo prosty. Oprócz spółek handlowych w polskim prawie znajdziemy też spółki cywilne, ale one są tylko zobowiązaniami wspólników wobec siebie nawzajem, więc nie mają osobowości prawnej. Tylko czym, tak właściwie, są spółki? I dlaczego tak często słyszymy, że dane przedsiębiorstwo to akurat spółka z ograniczoną odpowiedzialnością?

Prawo a praktyka

Całe skomplikowane prawne zaplecze spółek bardzo trudno przekłada się na znaczenie w rzeczywistości. Żeby zrozumieć, jakie różnice przekładają się na znaczenie praktyczne, trzeba zwrócić uwagę na kilka ważnych cech poszczególnych typów umów. Najprostszym podziałem jest ten między spółki handlowe, a spółkę cywilną. W tym przypadku różnicą będzie brak osobowości prawnej w spółce cywilnej. Mimo że spółka jawna czy partnerska również jej nie posiada, to podmiotowość prawna wszystkich spółek handlowych umożliwia im posiadanie majątku oraz kilka innych dodatkowych możliwości. Spółki handlowe dzielą się na kilka typów, zaczynając od podstawowego podziału na osobowe i kapitałowe. Te pierwsze opierają się na osobistej więzi między wspólnikami, te drugie na powiązaniu finansowym. To daje pewien obraz wielkiego zróżnicowania w formie i funkcjonowaniu różnych podmiotów, powstałych na skutek umowy spółki.

Spółki osobowe

Mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa często przyjmują formę spółek osobowych. Wspólnikami mogą być tylko osoby fizyczne. Gdy jednoosobowa działalność gospodarcza napotyka na konieczność rozszerzenia swojej osobowości prawnej, będzie to bardzo często pierwszy ruch. W takim wypadku naprostszą formą jest spółka jawna, której charakterystyczną cechą jest największa możliwa prostota. Choć, podobnie jak spółka cywilna, nie posiada osobowości prawnej, to jednak może mieć majątek oraz podlega nieco innym przepisom. Podobnie funkcjonuje spółka partnerska, choć jej podstawa jest zupełnie inna. Powstaje ona, aby połączyć osoby wykonujące jeden z długiej listy określonych w ustawie wolnych zawodów. Powiązanie między wspólnikami jest zatem niewielkie, a obopólna odpowiedzialność prawie nie występuje. Do spółek osobowych zalicza się też spółkę komandytową oraz komandytowo-akcyjną, choć różnią się one w dużym stopniu od wcześniej wymienionych. W obu występują komplementariusze i komandytariusze. Ci pierwsi odpowiadają w całości za sprawy spółki, zarówno reprezentując ją, jak w przypadku wierzytelności. Komandytariusze natomiast odpowiadają majątkowo tylko do określonej sumy, ale mają też ograniczone prawa. Spółka komandytowa jest pewnego rodzaju mostem między spółkami osobowymi, a kapitałowymi. Jej akcyjny odpowiednik ma do nich jeszcze bliżej, ponieważ może nabywać kapitał poprzez emisję akcji. Jest to jednak bardzo mało popularna forma spółki.

Spółki kapitałowe

Znakomita większość średnich i dużych przedsiębiorstw będzie przyjmować formę spółki kapitałowej. Mimo, że dwa rodzaje spółek jakie wchodzą w skład tej grupy są bardzo różne, ich zasada funkcjonowania jest podobna. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, czyli prostsza forma, opiera się na udziałach, czyli pewnym wkładzie w majątek spółki. Choć spółka komandytowa opiera się na podobnym mechanizmie, to brak komplementariuszy jest znaczącą różnicą. Wspólnicy mogą wnieść udziały, i tym samym zostać włączonym w skład spółki. Posiada ona zarząd, jednak nie musi on być wybierany wśród wspólników. Podobnie jest w przypadku spółki akcyjnej, jednak tam powiązanie między akcjonariuszami, czyli „wspólnikami”, a samą spółką jest luźniejsze. Przepisy regulujące działanie tych spółek, a także rzeczywiste ich funkcjonowanie, jest dużo bardziej skomplikowane niż ich osobowych odpowiedników.

Comments (No)